Britanyalı araştırmacı ve teolog Paul Williams, Osmanlı İmparatorluğu dönemindeki Filistin’de farklı inanç gruplarının sahip olduğu dini özgürlükleri vurgulayarak modern dönemle bir kıyaslama yaptı.
Blogging Theology platformunun kurucusu ve karşılaştırmalı teoloji uzmanı Paul Williams, sosyal medya hesabı üzerinden 1900 yılına ait tarihi bir fotoğraf alıntılayarak önemli bir tespitte bulundu. MENA Visuals adlı hesabın paylaştığı ve Osmanlı İmparatorluğu döneminde Beytüllahim kentindeki bir Noel kutlamasını gösteren kareyi takipçilerine sunan Williams, Müslüman Türk idaresi altında Hristiyanların tam bir serbestlik içinde yaşadığını vurguladı.
Alıntıladığı görselde, rahiplerin ve halkın geniş katılımıyla sokaklarda düzenlenen görkemli dini törene dikkat çeken Williams, o dönemdeki hoşgörü ortamı ile bölgenin bugünkü şartları arasındaki zıtlığın “şok edici” olduğunu ifade etti. Fotoğraf karesinde, Osmanlı döneminin karakteristik özelliklerini taşıyan kalabalığın içinde dini sembollerin korkusuzca sergilenmesi, dönemin çok kültürlü yapısını ve yönetim anlayışını gözler önüne seriyor.
İngiliz yazarın paylaşımı, X platformunda geniş çaplı bir tarihi tartışmanın fitilini ateşledi. Bazı kullanıcılar bölgedeki huzur ortamının doğrudan Türk-Osmanlı yönetim modelinin bir sonucu olduğunu savunurken milliyetçilik akımları öncesindeki bu “bir arada yaşama” kültürüne vurgu yaptı.
Tartışmaların odağında, 1900’lü yılların başında Filistin topraklarında Yahudi, Hristiyan ve Müslüman halkın yan yana yaşayabildiği bir düzenin varlığı yer aldı. Williams, modern dönemdeki çatışmacı atmosferin aksine, geçmişteki Müslüman yönetimlerin azınlıklara tanıdığı hukuki ve sosyal alanı ön plana çıkardı.